|
|
Groeien of verbreden
Column,
08-11-2008
In Nieuwe Oogst van 14 juni 2008 schreef ik over het spanningsveld tussen de ouders Jan en Marjo die heel sociaal zijn ingesteld en hun zoon/opvolger Rien die zich als een gedreven ondernemer zich manifesteert, zeer sterk gericht op groei. Hoe zat het ook al weer? Jan en Marjo hebben een melkveebedrijf van drie ton melk, met daarnaast nog vleesvarkens en een zorgtak. Omdat er weinig schulden zijn, hebben ze een redelijk inkomen. De grootste investering was sprake van toen Jan het bedrijf van zijn vader overnam. Rien wil een groot bedrijf realiseren, én het liefst 200 koeien melken. Ik heb voorgerekend dat een verdubbeling naar tachtig koeien nog net zou kunnen. Een grotere sprong is echter niet verantwoord.
Nu het vervolg. De ouders besluiten om toch een samenwerking aan te willen gaan. Misschien hopen ze stiekem dat de 'wilde' ideeën van Rien in de loop van de tijd bijgesteld gaan worden? Een volgende afspraak wordt gemaakt. Eén van mijn eerste vragen in het gesprek is: hoe zien jullie de samenwerking? In welke richting willen jullie het bedrijf verder ontwikkelen? Hoe zou het bedrijf er over vijf jaar uit moeten zien? Verschillen in doelstellingen en in persoonlijke ambities blijken in de praktijk immers een belangrijke bron van conflicten te zijn. Een samenwerking is prima, maar er moet wel een gezamenlijk gedragen basis aanwezig zijn.
Uit het vervolg van het gesprek blijkt dat Rien nog niets op zijn groei-ambities heeft ingeboet. Als een verdubbeling van de melkproductie op deze locatie het maximaal haalbare is, dan is zijn conclusie duidelijk: hier ligt niet zijn toekomst. Als een doorgroei naar circa 200 melkkoeien op deze locatie niet mogelijk is en wellicht binnen Nederland ook niet mogelijk is, dan wil hij dat in het buitenland realiseren. Rien oriënteert zich al geruime tijd op de mogelijkheden om in Denemarken of Oost Duitsland een bedrijf te beginnen. Hij gaat hiermee actief door.
En de samenwerking dan? Rien verwacht dat het nog wel enkele jaren duurt, voordat hij een geschikt bedrijf vindt. Zolang hij in Nederland woont en werkt wil hij zich inzetten voor het ouderlijk bedrijf. De beloning hiervoor kan in een samenwerkingsovereenkomst worden geregeld. De ouders vinden het ook gewenst dat ze in de akte een regeling kunnen treffen voor het geval zij beide komen te overlijden. Ouders en opvolger besluiten dus om toch een samenwerking aan te gaan. Misschien wordt deze beëindigd, zodra Rien naar het buitenland vertrekt. Misschien wordt het bedrijf in het buitenland door de samenwerking aangekocht. Dat is een punt van later zorg. Nu eerst kijken of Rien een geschikt bedrijf kan vinden.
Hans Verweij,
LTO Noord Advies
Bron: Nieuwe Oogst, 8 november 2008.